هم ذو اللسانين بود ، و در اقليمى چندين فاضل نبوده است كه درين ناحيت خاسته‌اند . ( حكايت ) از پيران شنوده‌ام « 1 » كه در ديه ريود با طورى بوده است ، يك چند غايب شد ، پس ظاهر گشت ، او را از سبب غيبت او سؤال كردند « 2 » ، گفت كتاب عين در لغت عرب از تصنيف خليل ياد داشتم ، مدتها بود تا بتكرار آن « 3 » نپرداخته بودم ، روزى چند تكرار كردم تا نسيان بدان راه نيابد ، و هذه حالة من عجائب الدنيا . فصل در ذكر برزگانى كه از ناحيت بيهق خاسته‌اند قصبهء سبزوار باوقات از كهندز معمورتر بوده است ، عبد اللّه بن فارس گويد ديدم در نيشابور در قهندز روز آدينه در جامع قهندز هفتاد و اند مرد بيش نماز جمعه نكردند ، و بيش ازين خلق نبود در آن عهد كه امير خراسان يزيد بن المهلب جامع قهندزرا مناره كرد و عكرمة مولى ابن عباس را آنجا بفتوى دادن بنشاند و شهر بن حوشب را . و شهر بن حوشب يك چند در مقام قهندز « 4 » معتكف بودى يك چند در بيهق . و عجب نباشد كه از رساتيق و نواحى بزرگان خيزند . امير ابو طلحه شركب و ابراهيم بن شركب از روستاى اسپند « 5 » بودند و ملك يافتند . سرهنك ساوتكين از خاستر بود . ابو قابوس « 6 » ملك الشام و الروم از ديه سلومه بود از ناحيت خواف « 7 » . و امام عهد سفيان ثورى « 8 » مدتى در بيشك قصبهء رخ متوطن بود و آنجا آرام گرفت و محميان از وى حديث روايت كنند « 9 » در وقتى كه در بيشك متوطن بود . حرب ميان منوچهر و افراسياب در ناحيت بست بود و هر دو پادشاه پيش از جنگ آنجا متوطن بودند . بلاش بن فيروز اينجا كه در بيهق بلاشاباد بنا كرده است با برادر خويش قباد « 10 » بن فيروز پدر نوشروان « 11 » مصاف كرد و بر ملك استيلا يافت « 12 » و برادر را

--> ( 1 ) شنيدم . ( 2 ) پرسيدند . ( 3 ) كه بتكرار آن . ( 4 ) در جامع قهندز . ( 5 ) اسفند . ( 6 ) و قابوس . ( 7 ) نص ، خاف و در نب ، خراب . ( 8 ) و امام سفيان ثورى . ( 9 ) روايت كردند . ( 10 ) ابر قباد . ( 11 ) نوشيروان . ( 12 ) نص ، مصاف و بر ملك استيلا يافت .